FRSE    ERKiI   MEN 


Obserwacje i ćwiczenia które pozwolą poznać nasz Układ Słoneczny.

Jeśli korzystają Państwo w czasie zajęć szkolnych z naszych materiałów, prosimy o przeprowadzenie, opracowanie i przesłąnie nam wyników specjalnej ankiety pozwalającej ocenić przydatność naszych propozycji. Bardzo interesuje nas opinia Państwa i Państwa uczniów!
Jeśli mają Państwo pytania czy wątpliwości, proszę kontaktować się z nami korzystając z adresu This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. .

Nasze propozycje:

Całkowite zaćmienie Słońca z Glorią

Przejście Wenus z Glorią

Podręczna kamera otworkowa do obserwacji zaćmień i innych zjawisk zachodzących na Słońcu

Słońce dla każdego

Dzień dobry, nazywam się Galileusz...

Na tropach Galileusza - 400 lat później!

NASA Near Earth Objects Observations Program

Jak zbudować szkolne obserwatorium astronomiczne

Czy astronomia może pomóc nauczyć się matematyki

Słońce, Księżyc i planety...

Jak obserwować Słońce

Księżyc w klasie

Okryj księżyce Jowisza!



Całkowite zaćmienie Słońca z GLORIĄ (2)
Email


 

EUFlag Gloria FP7

GLORIA zaprasza do Australii na transmisję z całkowitego zaćmienia Słońca

Wieczorem we wtorek 13 listopada będziemi obserwować na Ziemi kolejne zaćmienie Słońca. Niestety, zaćmienie nie będzie widoczne z terenu Polski. Dlatego GLORIA zaprasza Państwa so Australii, skąd na stronie http://live.gloria-project.eu będziemy transmitować dla Państwa zaćmienie Słońca "na żywo" w internecie z trzech różnych miejsc w pobliżu miejscowości Cairns we wschodniej Australii.
 
W czasie transmisji można będzie rejestrować na bieżąco pomiary ze stacji meteorologicznej, które posłużą następnie do zbadania zjawiska bezwładności cieplnej ziemskiej atmosfery.

Bezpośrednia transmisja rozpocznie się o 21:30 czasu polskiego i potrwa 15 minut. W tym czasie obejrzymy zjawisko całkowitego zaćmienia. Oprócz tego, począwszy od 20:45 na tej samej stronie publikowane będą zdjęcia zaćmienia, wykonywane co 5 minut.


Film poklatkowy z zaćmienia.


Bezpośrednia transmisja GLORII z zaćmienia Słońca 13 listopada 2012 roku.


Film opowiada o zaćmieniach Słońca i o transmisji GLORII z zaćmienia Słońca 13 listopada 2012 roku.
 
Uwaga! Nigdy nie wolno spoglądać na Słońce bez odpowiedniego filtra! Lekceważenie zasad bezpieczeństwa może spowodować utratę wzroku na zawsze!

Przejście Wenus z GLORIĄ
Email


 

EUFlag Gloria FP7

Tranzyt Wenus z GLORIĄ
W nocy z 5 i 6 czerwca czasu Polskiego na Wenus znajdzie się dokładnie pomiędzy Ziemią a Słońcem, powodując unikalne zjawisko astronomiczne: przejście Wenus przed tarczą Słońca, albo tranzyt Wenus, z angielskiego Venus Transit.

Będzie to ostatnia w tym stuleciu okazja, żeby obejrzeć wędrówkę Wenus na tle tarczy Słońca. Niestety, w Polsce będzie widoczny sam koniec tej wędrówki zaraz po wschodzie Słońca rankiem 6 czerwca. Hands-On Universe nawiązało współpracę z Inteligentną Siecią Teleskopów-Robotów GLORIA (Global Robotic Telescope Intelligent Array for e-Science). Sieć transmitowała on-line tranzyt Wenus korzystając z mobilnych stanowisk obserwacyjnych w Australii i w Japonii.

Pierwszy i drugi kontakt - od 00:04 do 00:34 (30 minut)
Wenus w centrum Słońca - od 03:25 do 03:35 (10 minut)

Trzeci i czwarty kontakt - 06:26 do 06:56 (30 minut)
 



Film ilustruje tranzyt Wenus widziany przez ekspedycje GLORIA z Cairns w Australii
 

Film ilustruje tranzyt Wenus widziany przez ekspedycje GLORIA z Sapporo w Japonii. Film pokazuje pierwszy i drugi kontakt, czyli sam moment wejścia Wenus na tarczę Słońca. Potem rozpętało się urwanie chmury i filmowanie się zakończyło.
 
Uwaga! Ani 6 czerwca, ani nigdy nie wolno spoglądać na Słońce bez odpowiedniego filtra! Lekceważenie zasad bezpieczeństwa może spowodować utratę wzroku na zawsze!

Poniżej znajdziesz materiały dydaktyczne związane z przejściem Wenus, przygotowane przez zespół GLORIA.

Wszystko co chcesz wiedzieć o przejściu Wenus
Tranzyt Wenus - materiały dydaktyczne

GLORIA finansowana jest przez grant z 7 Programu Ramowego Unii Europejskiej. W Polsce członkami sieci Gloria są naukowcy z zespołu "Pi of the Sky" pracujący na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, w Narodowym Centrum Badań Jądrowych i w Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk. Koordynatorem polskiej grupy jest profesor Akeksander F. Żarnecki z WF UW.

Podręczna kamera otworkowa do obserwacji przejścia Wenus
Email

 

EUFlag                  Gloria                  FP7

Lech Mankiewicz
Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, Warszawa,
Globalna, inteligentna sieć teleskopów-robotów GLORIA
http://www.gloria-project.eu/

Paweł Rudawy
Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego

 Podręczna Kamera Otworkowa (łac. Camera Obscura)
do obserwacji przejścia Wenus, zaćmień i innych zjawisk 
zachodzących na Słońcu

 

Słońce, nasza najbliższa gwiazda, umożliwia nam od czasu do czasu obserwację bardzo widowiskowych zjawisk astronomicznych: zaćmień, pojawień dużych grup plam słonecznych i pól pochodni fotosferycznych czy przejść planet wewnętrznych (Wenus i Merkurego) na tle tarczy. Rankiem 6 czerwca 2012 roku będziemy mogli obserwować przejście planety Wenus na tle tarczy Słońca. Przejścia Wenus występują dość rzadko, na następne przyjdzie nam czekać aż do 2117 roku, nic więc dziwnego, że obecne przejście wzbudza wielkie zainteresowanie. Niestety, obserwacje Słońca nie są ani łatwe, ani bezpieczne. Na Słońce nie należy spoglądać gołym okiem i absolutnie nie wolno patrzeć na nie przez lornetkę czy teleskop bez odpowiedniego filtra, gdyż utrata wzroku nastąpi natychmiast!

obserwacje

W sprzedaży są specjalne okulary zaćmieniowe, ale ich przydatność do obserwacji przejść ogranicza znikomy rozmiar widomej średnicy tarczy Wenus (poniżej 1"). Dlatego, z myślą o tych, którzy wolą obserwować przejście Wenus własnoręcznie zbudowanych instrumentem obserwacyjnym – przygotowaliśmy opis podręcznego instrumentu: kamery otworkowej (czyli z łac. Camera Obscura) do obserwacji zjawisk zachodzących na Słońcu.

Kliknij, by czytać dalej: podręczna kamera otworkowa do obserwacji przejścia Wenus

Słońce dla każdego!
Email


IAY09


pt.pngSłońce dla każdego!

Coemnius logo    Słońce dla każdego 


tłumaczenie: Piotr Wychudzki i zespół Planetarium w Olsztynie

Zapraszamy do korzystania z zestawu ćwiczeń na temat badania aktywności Słońca przygotowanych dla projektu „Sun for all” organizowanego przez portugalski projekt Ciência Viva (2005 117/18). Celem projektu jest promocja wśród uczniów nauki, a w szczególności astronomii.

Prezentowane ćwiczenia oparte są o zdjęcia Słońca (spektroheliogramy), zgromadzone przez Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Coimbra. Spektroheliogramy wykonywano od 1926 roku i zgromadzono już 30000 zdjęć. Taki zbiór obserwacji Słońca ma wielkie znaczenie naukowe. Za pośrednictwem strony internetowej dostępnych jest obecnie około 15000 spektroheliogramów wykonanych od 2002 do 2004 roku. Studenci z Portugalii i innych krajów mają również dostęp do zbioru ćwiczeń, które wykorzystując zgromadzone spektroheliogramy przybliżają metody badawcze astronomii.

Coiimbra - interfejs 
 Menu przeznaczone do wyszukiwania spektroheliogramów poprzez określenie przedziału dat, w których wykonane zostały obserwacje oraz rodzaju spektroheliogramu.
http://tangerine.mat.uc.pt/novo/observatorio/site/arquivo.html



Przed rozpoczęciem zabawy prosimy o zapoznanie się koniecznie z przewodnikiem po badaniach aktywności Słońca. Przygotowaliśmy 7 różnych zadań wymagających różnej wiedzy i motywacji. W przypadku niektórych zadań, tak gdzie należy wykonać wielokrotne obliczenia, pomocne będą arkusze kalkulacyjne w formacie Excela. Każdy arkusz zawiera dla przypomnienia krótkie wyjaśnienie na czym polega zadanie do wykonania.

Projekt
Instrukcja
Arkusz kalkulacyjny
Przewodnik po badaniach aktywności Słońca.
Guidebook-pl.pdf Guidebook-pl.pdf (2.02 MB)

Gdzie znaleźć spektroheliogramy potrzebne do wykonania ćwiczeń?
Dodatek_1.pdf Dodatek_1.pdf (431.52 KB)

Jak za pomocą programu Paint odwracać spektroheliogramy?
Dodatek_2.pdf Dodatek_2.pdf (499.64 KB)

Jak wykorzystać arkusz kalkulacyjny do wykonania ćwiczenia?
Dodatek_3.pdf Dodatek_3.pdf (3.66 MB)
11year_cycle-przyklad-pl.xls 11year_cycle-przyklad-pl.xls (11.50 KB)
Obserwacja plam słonecznych
Zadanie_1.pdf Zadanie_1.pdf (55.71 KB)
counting_sunspots-pl.xls counting_sunspots-pl.xls (10.00 KB)
11-letni cykl aktywności Słońca.
Zadanie_2.pdf Zadanie_2.pdf (58.64 KB)
11year_cycle-pl.xls 11year_cycle-pl.xls (10.50 KB)
11-letni cykl aktywności Słońca na innych spektroheliogramach.
Zadanie_3.pdf Zadanie_3.pdf (55.30 KB)

Film o rotacji Słońca.
Zadanie_4.pdf Zadanie_4.pdf (55.33 KB)

Plamy słoneczne a klimat.
Zadanie_5.pdf Zadanie_5.pdf (57.42 KB)
sunspots_temperature_pressure-pl.xls sunspots_temperature_
pressure-pl.xls (10.00 KB)
Wyznaczanie rozmiarów protuberanacji.
Zadanie_5.pdf Zadanie_6.pdf (57.42 KB)

Wyznaczanie okresu rotacji Słońca.
Zadanie_7.pdf Zadanie_7.pdf (313.17 KB)
solar_rotation-pl.xls solar_rotation-pl.xls (11.50 KB)
Jak wykorzystać program SalsaJ do analizy spektroheliogramów?
sun4all-appendix_4.pdf


  Przewodnik został przygotowany przez zespół projektu “Sun for All”. Pragniemy również podziękować następującym osobom: Dr. Adriana Garcia, Dr. Arnaldo Andrade, Dr. Carlos Rodrigues, Dr. Ivan Dorotovic i Dr. Paulo Sanches za współpracę przy edycji tego opracowania.

Podyskutuj o tym ćwiczeniu na Forum!

Dzień dobry, nazywam się Galileusz...
Email


  Dzień dobry, nazywam się Galileusz...

IAY09 - logo 
Chcesz choć na chwilę poczuć się  jak Galileusz? Tak jak on 400 lat temu, skierować swój teleskop ku niebu i zobaczyć to, czego jeszcze nie zobaczył żaden człowiek?

Profesor Hidehiro Agata z National Astronomical Observatory of Japan w Tokio oraz dr Waldemar Ogłoza i pani Aneta Wiśniewska z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie przygotowali specjalne karty pracy, które pomogą Ci powtórzyć historyczne obserwacje Galileusza i dokonać tych samych odkryć. Nie trać czasu i na chwilę stań się wielkim uczonym,  którego historia nazwała ojcem współczesnej nauki.

Do wykonania obserwacji potrzebny Ci będzie mały teleskop. Polecamy polecamy specjalnie wyprodukowaną dla Międzynarodowego Roku Astronomii 
lunetę Galileusza lub inny prosty i niedrogi sprzęt. Do obserwacji możesz także wykorzystać Interakcyjny Teleskop Internetowy Mikroobserwatorium.



warning

Pomocne w obserwacjach będą instrukcje, które możesz pobrać poniżej. Na podstawie własnoręcznych obserwacji wykonaj szkice tego, co zobaczyłeś. Każdy, kto powtórzy odkrycia Galileusza i wyśle szkice na podany instrukcji adres otrzyma na potwierdzenie specjalny certyfikat, a wśród autorów najlepszych prac zostaną wylosowane mapy nieba, książki i teleskop!

Pobierz instrukcję obserwacji Księżyca obserwacji Księżyca.
Pobierz instrukcję obserwacji Wenus obserwacji Wenus.
Pobierz instrukcję obserwacji Saturna obserwacji Saturna.
Pobierz instrukcję obserwacji Andromedy obserwacji galaktyki M31 w Andromedzie.
Pobierz instrukcję obserwacji Jowisza obserwacji księżyców Jowisza.




O obserwacjach Galileusza możesz przeczytać także w naszym ćwiczeniu "Na tropach Galileusza - 400 lat później!!!".


Na tropach Galileusza - 400 lat później!!!
Email


Na tropach Galileusza - 400 lat później!!!

IAY09 - logo 
Zamknij oczy i przenieś się w wyobraźni do XVII wiecznej Padwy - nazywasz się Galileo Galilei, jest wieczór 7 stycznia 1610 roku. Zbudowałeś teleskop i jesteś pewien że jest to znacznie skuteczniejsze narzędzie niż "szpiegowskie szkiełko", którego można używać co najwyżej do czytania tajnych wiadomości zapisanych bardzo drobnymi literami. Za chwilę skierujesz po raz pierwszy swój teleskop w kierunku Jowisza...

Dzięki uprzejmości zespołu MicroObservatory możemy Państwu przedstawić  zbiór esejów poświęconych przełomowym obserwacjom Galileusza. Gorąco namawiamy wszystkich do puszczenia wodzy własnej fantazji i wzięcia udziału w zabawie w tego wielkiego uczonego i astronoma. Korzystając z własnego teleskopu - polecamy specjalnie wyprodukowaną dla Międzynarodowego Roku Astronomii  lunetę Galileusza - można własnoręcznie powtórzyć obserwacje i szkice genialnego uczonego. W obserwacjach pomoże także interaktywny teleskop internetowy MikroObserwatorium z którego każdy może skorzystać za pośrednictwem internetu. 

Trzeba koniecznie wspomnieć że tłumaczenia materiałów z języka angielskiego dokonali państwo Dorota i Jacek Kuprasowie, autorzy popularnego blogu o tematyce przyrodniczej U Kuprasów, Dziękujemy!!!

 Aby udać się w podróż śladami Galileusza, kliknij w umieszczone poniżej symbole jego genialnych obserwacji:

 Galileusz - Księżyc  Galileusz - Saturn
Księżyc  Saturn
   
Galileusz - Wenus   Galileusz - Księżyce Jowisza
Wenus  Księżyce Jowisza
   
 Galileusz - Plejady  Galileuszu - Orion
 Plejady   Mgławica Oriona
   
 Galileusz - Ul  Galileusz - DrogaMleczna
Ul  Droga Mleczna


NASA Near Earth Objects Observations Program
Email



NASA Near Earth Objects Observations Program

Od 2006 roku bierzemy udział w specjalnym projekcie programu Global Hands-On Universe polegającym na poszukiwaniu nieznanych planetoid i pomiarze ich orbit.
Program koordynowany jest przez amerykański instytut edukacyjny Astronomical Research Institute i finansowany ze specjalnego grantu NASA - Near Earth Objects Observations Program.

Polscy uczniowie pod kierunkiem swoich nauczycieli analizują obserwacje wykonane teleskopami ARI i posługując się specjalnym oprogramowaniem wynajdują ślady nieznanych planetoid. Czasami okazuje się że wskazany ślad pochodzi od nieznanej planetoidy, czasami okazuje się że planetoidę zidentyfikował ktoś już wcześniej, ale wykonane przez uczniów obserwacje pozwalają na wyznaczenie orbity  planetoidy.

Trudno powiedzieć co jest ważniejsze -  odkrycie planetoidy czy wyznaczenie jej orbity. Może się przecież okazać że z obliczeń wynika że znaleziono właśnie asteroidę - mordercę, który zmierza kursem kolizyjnym w kierunku Ziemi. Program NASA, w którym bierzemy udział, pozwala odpowiednio wcześnie wykryć takie planetoidy, nazywane po angielsku Killer Planetoids...

Jak zbudować szkolne obserwatorium astronomiczne?
Email

IAY09 - logo 
Dowiedz się, jak można zbudować proste obserwatorium astronomiczne w Twojej szkole. Nawet nie wiesz, jak wielu ciekawych obserwacji Księżyca i planet można dokonać używając stosunkowo prostego i niedrogiego sprzętu.
Warsztaty Obserwatorium, Łódź Księżyc galaktyka w Andromedzie